Xử Lý Sự Cố Cháy Nổ Tại Chung Cư: Vai Trò Sống Còn Của Lực Lượng Bảo Vệ

Trong một khu chung cư có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người sinh sống, một sự cố cháy nổ có thể diễn biến nhanh hơn rất nhiều so với những gì chúng ta tưởng tượng. Chỉ một đám cháy nhỏ tại khu vực tầng hầm, phòng kỹ thuật, căn hộ hoặc một khu vực sinh hoạt chung nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời cũng có thể tạo ra khói, nhiệt và tâm lý hoảng loạn lan sang nhiều khu vực khác.

Trong những giây phút bình thường, nhân viên bảo vệ có thể chỉ là người đứng tại sảnh, kiểm soát phương tiện hoặc đi tuần quanh tòa nhà. Nhưng khi có sự cố, vai trò của họ đột nhiên trở nên đặc biệt quan trọng. Họ thường là những người có mặt tại mục tiêu trong suốt ca trực, hiểu các lối ra vào, biết vị trí những khu vực quan trọng và có khả năng tiếp nhận thông tin đầu tiên khi một vấn đề xảy ra.

Chính vì vậy, khi nói đến an toàn cháy nổ tại chung cư, không thể chỉ nói về hệ thống báo cháy, bình chữa cháy hay xe cứu hỏa. Con người vận hành hệ thống và phản ứng trong những phút đầu tiên cũng là một mắt xích vô cùng quan trọng.

Vì sao những phút đầu tiên lại quan trọng đến vậy?

Khi xảy ra cháy, điều đáng sợ không chỉ nằm ở ngọn lửa.

Khói có thể lan rất nhanh. Tầm nhìn bị hạn chế. Người dân có thể hoảng loạn và không biết nên đi theo hướng nào. Một số người có thể cố quay trở lại căn hộ để lấy tài sản. Người già, trẻ nhỏ hoặc những người đang gặp khó khăn trong việc di chuyển có thể cần được hỗ trợ.

Trong hoàn cảnh đó, vài phút đầu tiên có ý nghĩa rất lớn.

Nếu sự cố được phát hiện sớm, thông tin được truyền đi nhanh chóng và cư dân bắt đầu di chuyển theo phương án an toàn, khả năng kiểm soát tình hình sẽ tốt hơn rất nhiều. Ngược lại, nếu mọi người không biết chuyện gì đang xảy ra hoặc thông tin truyền đi chậm, sự hoảng loạn có thể khiến tình hình trở nên nguy hiểm hơn.

Đây là lý do lực lượng bảo vệ cần được xem là một phần trong phương án ứng phó khẩn cấp của chung cư.

Bảo vệ thường là một trong những người phát hiện sự cố đầu tiên

Một đám cháy không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng tiếng nổ lớn.

Có thể là mùi khét bất thường tại tầng hầm. Có thể là khói xuất hiện ở khu vực kỹ thuật. Có thể là tín hiệu cảnh báo từ hệ thống báo cháy. Cũng có thể là một cư dân chạy xuống sảnh và thông báo rằng phía trên đang có vấn đề.

Nếu nhân viên bảo vệ chủ động quan sát và có kinh nghiệm, những dấu hiệu này có thể được tiếp nhận sớm.

Điều quan trọng lúc này không phải là bảo vệ tự mình xác định nguyên nhân cháy một cách chuyên môn. Nhiệm vụ trước mắt là nhận biết có dấu hiệu nguy hiểm, nhanh chóng thông báo theo quy trình và kích hoạt các bước ứng phó đã được ban quản lý xây dựng.

Phát hiện sớm và báo động sớm có thể tạo ra khoảng thời gian quý giá để mọi người rời khỏi khu vực nguy hiểm.

Khi báo cháy xảy ra, điều đầu tiên không phải là chạy đi tìm bình chữa cháy

 

Đây là một điểm rất đáng lưu ý.

Trong thực tế, khi nhìn thấy lửa, nhiều người có phản xạ chạy đến tìm bình chữa cháy và cố gắng dập lửa. Nhưng không phải đám cháy nào cũng có thể được xử lý bằng bình chữa cháy cầm tay, và không phải người nào cũng có đủ điều kiện để tiếp cận khu vực đang cháy một cách an toàn.

Đối với lực lượng bảo vệ, ưu tiên hàng đầu phải là báo động, thông tin và bảo đảm an toàn cho con người theo phương án ứng phó của tòa nhà.

Nếu đám cháy còn nhỏ và điều kiện an toàn cho phép, người đã được đào tạo có thể sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu phù hợp. Nhưng khi lửa hoặc khói đã phát triển mạnh, việc cố gắng tiếp cận có thể khiến chính người xử lý gặp nguy hiểm.

Bảo vệ không phải là lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.

Vai trò quan trọng nhất của họ là giúp hệ thống phản ứng khẩn cấp được kích hoạt nhanh chóng, hỗ trợ cư dân di chuyển an toàn và phối hợp với lực lượng chuyên môn khi họ đến hiện trường.

Báo động phải rõ ràng, không gây hoảng loạn

Khi có sự cố, cách truyền đạt thông tin cũng rất quan trọng.

Nếu thông tin quá mơ hồ, cư dân có thể không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Nhưng nếu thông báo thiếu kiểm soát, sử dụng những từ ngữ gây hoảng loạn hoặc truyền thông tin chưa được xác minh, đám đông có thể phản ứng mất kiểm soát.

Nhân viên bảo vệ cần thực hiện theo quy trình thông báo của chung cư.

Thông tin cần ngắn gọn, rõ ràng và hướng người dân đến hành động an toàn. Nếu cần sơ tán, cư dân cần biết phải đi theo hướng nào và không nên sử dụng những khu vực hoặc phương tiện nào theo hướng dẫn an toàn của tòa nhà.

Trong những thời điểm căng thẳng, một giọng nói bình tĩnh và rõ ràng đôi khi có giá trị hơn rất nhiều lời giải thích dài dòng.

Hướng dẫn cư dân thoát nạn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng

Khi chuông báo cháy vang lên, không phải ai cũng biết mình nên làm gì.

Có người lập tức chạy ra ngoài. Có người mở cửa kiểm tra hành lang. Có người gọi điện cho người thân. Có người hoảng sợ và đứng yên trong căn hộ.

Đặc biệt, những người lần đầu sống tại chung cư hoặc khách đến thăm có thể không biết vị trí lối thoát hiểm.

Lúc này, lực lượng bảo vệ và ban quản lý cần hỗ trợ hướng dẫn theo phương án thoát nạn đã được xây dựng cho tòa nhà.

Việc hướng dẫn phải ưu tiên an toàn và tuân thủ thiết kế, biển báo, hệ thống thoát nạn của công trình. Thang máy không nên được sử dụng khi có cảnh báo cháy nếu quy trình an toàn của tòa nhà yêu cầu cư dân không sử dụng thang máy trong tình huống này.

Một nhân viên bảo vệ không cần phải chạy khắp nơi một cách thiếu tổ chức.

Điều quan trọng hơn là phải biết vị trí của mình, biết khu vực nào cần ưu tiên và phối hợp với những người đang làm nhiệm vụ khác.

Bảo vệ cần đặc biệt chú ý đến những người khó tự di chuyển

Trong một chung cư, không phải cư dân nào cũng có khả năng phản ứng giống nhau khi xảy ra cháy.

Một người trẻ khỏe có thể nhanh chóng di chuyển theo lối thoát. Nhưng trẻ nhỏ, người cao tuổi, người đang bị hạn chế khả năng vận động hoặc những người đang ở trong tình trạng hoảng loạn có thể cần thêm sự hỗ trợ.

Đây là lý do khi xây dựng phương án bảo vệ chung cư, ban quản lý nên tính đến những nhóm cư dân cần được quan tâm đặc biệt.

Nhân viên bảo vệ không nên tự ý thực hiện những hành động vượt quá khả năng hoặc gây nguy hiểm cho bản thân. Nhưng họ có thể hỗ trợ thông báo, hướng dẫn và phối hợp với người dân, ban quản lý và lực lượng chuyên môn để việc sơ tán được thực hiện có trật tự hơn.

Một phương án tốt là phương án không chỉ tính đến người khỏe mạnh.

An toàn phải dành cho cả những người yếu thế nhất trong tòa nhà.

Khu vực tầng hầm cần được quan tâm đặc biệt

Trong các chung cư hiện đại, tầng hầm thường là nơi có mật độ phương tiện rất lớn và có nhiều hệ thống kỹ thuật.

Khi xảy ra cháy tại khu vực này, khói có thể trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Khả năng quan sát giảm xuống, việc di chuyển khó khăn hơn và lượng người có mặt tại tầng hầm có thể không được xác định ngay lập tức.

Nhân viên bảo vệ tại tầng hầm cần được đào tạo để biết cách nhận diện tín hiệu bất thường và thực hiện đúng quy trình báo động, thông tin và phối hợp.

Không nên vì cố tìm nguyên nhân mà một nhân viên không được trang bị đầy đủ lại đi sâu vào khu vực có nhiều khói.

Không có nhiệm vụ bảo vệ tài sản nào quan trọng hơn tính mạng của chính người đang thực hiện nhiệm vụ.

Tài sản có thể được xử lý sau.

Con người thì không.

Bảo vệ cần giữ lối cho xe chữa cháy và lực lượng cứu hộ

Khi xảy ra cháy, thời gian lực lượng chuyên môn tiếp cận hiện trường rất quan trọng.

Một chiếc xe đỗ sai vị trí, một lối vào bị chắn hoặc cổng không được mở kịp thời có thể gây khó khăn cho quá trình tiếp cận.

Đây là một trong những nhiệm vụ mà lực lượng bảo vệ tại cổng có thể hỗ trợ rất thiết thực.

Khi nhận được thông tin về sự cố, nhân viên cần phối hợp mở và kiểm soát các lối tiếp cận theo phương án của tòa nhà, hướng dẫn lực lượng chức năng đến khu vực cần thiết và hạn chế phương tiện không có nhiệm vụ đi vào khu vực đang xử lý.

Những việc tưởng như rất đơn giản này có thể trở nên cực kỳ quan trọng trong tình huống khẩn cấp.

Khi lực lượng PCCC đến, bảo vệ cần phối hợp thay vì tự xử lý

Khi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp xuất hiện, vai trò của bảo vệ chuyển từ xử lý ban đầu sang hỗ trợ phối hợp.

Nhân viên bảo vệ có thể cung cấp những thông tin mà mình nắm được như vị trí xảy ra sự cố, khu vực bị ảnh hưởng, lối tiếp cận, vị trí phòng kỹ thuật hoặc những thông tin cần thiết khác theo thực tế và thẩm quyền.

Điều quan trọng là không được cản trở lực lượng chuyên môn.

Những người không có nhiệm vụ nên được giữ ở khoảng cách an toàn để lực lượng chức năng có không gian làm việc.

Bảo vệ lúc này giống như một người dẫn đường tại hiện trường. Họ hiểu tòa nhà, biết các lối đi và có thể giúp lực lượng chuyên môn tiếp cận đúng khu vực nhanh hơn.

Sau khi sơ tán, đừng vội cho cư dân quay trở lại

Khi ngọn lửa đã được kiểm soát, nhiều cư dân có thể muốn lập tức quay lại căn hộ để kiểm tra tài sản.

Tâm lý này hoàn toàn dễ hiểu.

Nhưng việc quay lại quá sớm có thể nguy hiểm nếu khu vực vẫn còn khói, nhiệt hoặc những nguy cơ chưa được xác định.

Nhân viên bảo vệ cần thực hiện theo chỉ đạo của lực lượng chức năng và ban quản lý có thẩm quyền. Không nên tự ý cho người dân quay lại chỉ vì nhìn thấy bên ngoài có vẻ đã yên tĩnh.

Một vụ cháy không kết thúc ngay khi ngọn lửa không còn nhìn thấy.

Có thể vẫn còn những khu vực nóng, khói tồn lưu hoặc nguy cơ khác cần được kiểm tra.

Trong tình huống khẩn cấp, làm đúng quy trình quan trọng hơn việc làm nhanh theo cảm tính.

Một nhân viên bảo vệ cần được đào tạo những gì về PCCC?

Đây là câu hỏi mà các ban quản lý chung cư nên đặc biệt quan tâm khi lựa chọn đơn vị bảo vệ.

Một nhân viên không nhất thiết phải trở thành chuyên gia chữa cháy. Nhưng họ cần hiểu rõ phương án xử lý sự cố của mục tiêu, biết vị trí các lối thoát hiểm, biết cách tiếp nhận và truyền thông tin, hiểu nguyên tắc sử dụng các thiết bị được trang bị và biết giới hạn của bản thân khi đối mặt với đám cháy.

Quan trọng hơn, những kiến thức đó không nên chỉ nằm trên giấy.

Nhân viên cần được hướng dẫn và thực hành phù hợp với điều kiện thực tế của tòa nhà.

Một người biết vị trí bình chữa cháy trên sơ đồ nhưng chưa bao giờ được hướng dẫn sử dụng sẽ khó có thể phản ứng tự tin khi tình huống thật xảy ra.

Một người biết lối thoát hiểm nhưng chưa từng tham gia diễn tập có thể mất thời gian để định hướng khi có khói và tiếng chuông báo động.

Đào tạo chỉ thực sự có giá trị khi kiến thức có thể được chuyển thành hành động đúng lúc.

Diễn tập không phải để làm cho có

Có những buổi diễn tập khiến cư dân cảm thấy phiền vì phải di chuyển khỏi căn hộ trong một khoảng thời gian.

Nhưng nếu nhìn ở góc độ khác, diễn tập chính là lúc mọi người có cơ hội phát hiện những điểm yếu trước khi sự cố thật xảy ra.

Lối thoát có dễ tìm không?

Cư dân có biết phải đi theo hướng nào không?

Nhân viên bảo vệ có biết vị trí của mình không?

Thông tin có được truyền đi nhanh không?

Khu vực tập trung sau sơ tán có phù hợp không?

Các bộ phận có phối hợp với nhau hay không?

Những câu hỏi này rất khó trả lời chính xác chỉ bằng việc ngồi trong phòng họp.

Chỉ khi diễn tập, những bất cập mới dễ dàng lộ ra.

Và phát hiện được một vấn đề trong buổi diễn tập vẫn tốt hơn rất nhiều so với việc phát hiện nó trong một vụ cháy thật.

Đừng để bảo vệ chỉ biết xử lý khi chuông đã reo

Một lực lượng bảo vệ tốt không chỉ xuất hiện khi có sự cố.

Trong hoạt động thường ngày, họ cũng có thể góp phần phòng ngừa nguy cơ.

Một lối thoát hiểm bị chặn bởi hàng hóa.

Một cửa thoát hiểm bị kê mở không đúng cách.

Một khu vực có vật liệu dễ cháy được đặt không phù hợp.

Một thiết bị có dấu hiệu bất thường.

Một phương tiện dừng ở vị trí có thể cản trở lối tiếp cận.

Những vấn đề này nếu được phát hiện sớm và báo cáo đúng quy trình có thể giúp giảm nguy cơ trước khi sự cố xảy ra.

Đó mới là ý nghĩa sâu hơn của công tác bảo vệ.

Không phải đợi có cháy mới chạy đi xử lý, mà phải góp phần phát hiện những điều có thể dẫn đến cháy từ khi chúng còn chưa trở thành sự cố.

Bảo vệ không thay thế hệ thống PCCC

Đây là điều cần được hiểu thật rõ.

Một chung cư muốn an toàn trước nguy cơ cháy nổ cần có hệ thống phòng cháy, chữa cháy và phương án ứng phó phù hợp theo quy định và đặc điểm của công trình.

Bảo vệ chỉ là một phần trong tổng thể đó.

Họ không thể thay thế hệ thống báo cháy, hệ thống chữa cháy, thiết kế thoát nạn hoặc lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.

Vai trò của bảo vệ là kết nối nhiều yếu tố lại với nhau trong những thời điểm quan trọng: quan sát, tiếp nhận thông tin, báo động, hỗ trợ sơ tán, bảo đảm lối tiếp cận, phối hợp với ban quản lý và hỗ trợ lực lượng chức năng.

Khi tất cả những mắt xích này phối hợp tốt, khả năng ứng phó sẽ tốt hơn rất nhiều.

Một người bảo vệ bình tĩnh có thể giúp hàng trăm người bình tĩnh hơn

Trong một vụ cháy, tâm lý con người rất dễ bị ảnh hưởng.

Tiếng chuông báo động, khói, tiếng người gọi nhau và dòng người cùng di chuyển có thể tạo ra cảm giác hỗn loạn.

Nếu nhân viên bảo vệ cũng hoảng loạn, tình hình càng khó kiểm soát.

Nhưng nếu người đang làm nhiệm vụ giữ được bình tĩnh, nói chuyện rõ ràng, biết mình phải làm gì và phối hợp đúng người, họ có thể tạo ra một điểm tựa tâm lý cho những người xung quanh.

Đôi khi, cư dân không cần một người hùng.

Họ cần một người biết đường.

Một người biết gọi ai.

Một người biết hướng dẫn họ đi đâu.

Và quan trọng nhất, một người không hoảng loạn khi mọi người xung quanh đang hoảng loạn.

Lựa chọn đơn vị bảo vệ cũng là lựa chọn năng lực ứng phó

Khi thuê bảo vệ cho chung cư, ban quản lý thường quan tâm đến số lượng nhân viên, chi phí, thời gian trực và kinh nghiệm.

Những yếu tố đó đều quan trọng.

Nhưng với một khu dân cư đông người, năng lực ứng phó khi xảy ra sự cố cũng cần được xem xét.

Đơn vị bảo vệ có đào tạo nhân viên về xử lý tình huống khẩn cấp hay không?

Nhân viên có hiểu phương án của từng mục tiêu không?

Có được hướng dẫn về vị trí lối thoát hiểm, thiết bị PCCC và các khu vực quan trọng không?

Có phối hợp với ban quản lý trong các buổi diễn tập không?

Có quy trình bàn giao thông tin giữa các ca trực không?

Đây là những câu hỏi đáng được đặt ra trước khi ký hợp đồng.

Bởi một đội bảo vệ tốt không chỉ giúp chung cư an toàn hơn trong những ngày bình thường. Họ cần có khả năng phản ứng đúng khi ngày bình thường đột nhiên trở thành một tình huống khẩn cấp.

Thuận Việt chú trọng vai trò của con người trong phương án an ninh chung cư

Với Công ty TNHH Dịch Vụ Bảo Vệ Thuận Việt, chúng tôi hiểu rằng bảo vệ chung cư không chỉ là kiểm soát người và phương tiện ra vào.

Đó còn là trách nhiệm duy trì sự an toàn trong môi trường có đông người sinh sống, nơi một sự cố bất ngờ có thể ảnh hưởng đến rất nhiều gia đình.

Đối với các tình huống cháy nổ, lực lượng bảo vệ cần hiểu rõ phương án ứng phó của mục tiêu, nắm được vị trí các khu vực quan trọng, biết cách tiếp nhận và truyền đạt thông tin, hỗ trợ cư dân theo quy trình và phối hợp với ban quản lý cũng như lực lượng chức năng khi có sự cố.

Thuận Việt đề cao việc xây dựng tác phong làm việc nghiêm túc, khả năng quan sát và tinh thần trách nhiệm của nhân viên bảo vệ. Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa con người, hệ thống kỹ thuật và quy trình quản lý cũng cần được chú trọng để công tác an ninh không bị phụ thuộc vào một yếu tố duy nhất.

Nếu ban quản lý chung cư, chủ đầu tư hoặc đơn vị vận hành đang cần tìm kiếm dịch vụ bảo vệ chung cư chuyên nghiệp tại TP.HCM, hãy liên hệ với CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ BẢO VỆ THUẬN VIỆT để trao đổi về đặc điểm mục tiêu và xây dựng phương án phù hợp.

CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ BẢO VỆ THUẬN VIỆT

Điện thoại: 0913 66 00 71
Email: baovethuanviet@gmail.com
Địa chỉ: 473 Lạc Long Quân, Phường 5, Quận 11, TP. Hồ Chí Minh
Website: www.baovethuanviet.com

Một vụ cháy có thể bắt đầu từ một nguyên nhân rất nhỏ, nhưng hậu quả có thể không hề nhỏ.

Vì vậy, an toàn không nên được xây dựng bằng tâm lý "chắc sẽ không xảy ra".

Nó cần được chuẩn bị từ những ngày không có sự cố: hệ thống được kiểm tra, lối thoát được giữ thông thoáng, nhân viên được đào tạo, quy trình được thống nhất và mọi người biết mình cần làm gì khi chuông báo động vang lên.

Trong những khoảnh khắc mà từng phút đều quý giá, một lực lượng bảo vệ được đào tạo bài bản và biết cách phối hợp có thể trở thành một mắt xích vô cùng quan trọng để bảo vệ con người và giảm thiểu hậu quả của sự cố.